Poszerzenie zapobiegało złudzeniu pochylania się kolumn w kolumnadzie. Co do związku z Egiptem, to kojarzy mi się jedynie zaprowadzenie porządku doryckiego w architekturze egipskiej za Ptolomeuszy.

Hmmm...
Cytując klasyka:

"Pytanie to, w tytule,
postawione tak śmiało,
choćby z największym bólem
rozwiązać by należało."

Ból jest... Niestety nie do końca jestem w stanie znaleźć powiązanie powstałe w głowie Kolniaka pomiędzy Egiptem a kolumną dorycką.
Jeżeli chodzi o pękatość i zwężanie to rozwiązanie jest raczej proste - chodziło o zapobieżeniu złudzenia optycznego pochylania się kolumnady z perspektywy patrzącego na ziemi. Chodziło też o uniknięcie wrażenia przytłoczenia potężnej konstrukcji kolumn i dachu.
Natomiast jaki to ma związek z Egiptem? Można wyjść od kolumny jako takiej - w Egipcie stosowano kolumny ciężkie, zwaliste lekko rozszerzone na dole i zwykle posadowione bezpośrednio na ziemi. Kolumna dorycka charakteryzuje się rozszerzeniem (entasis) w około 1/3 wysokości, posadowiona jest bezpośrednio na płycie budynku (stylobacie).
Można również pójść śladem powiązań stylowych - architektura egipska rządziła się pewnymi prawami ujmijmy to matematycznymi, w architekturze greckiej mamy te same prawa matematyczne (proporcje ściśle wyliczane) czyli motywem łączącym może być tutaj ciężki styl egipski przeniesiony na tereny Grecji przez Kulturę Mykeńską.
Dalej idąc tym tropem można uznać, że spoiwem z zagadki może być kamień, jako budulec.
Patrząc w dugą stronę to Egipcjanie w czasach Ptolemeuszy dużo czerpali z kultur otaczających ich kultur – Asyryjskiej, Babilońskiej i właśnie Greckiej. Stąd wiele budowli na terenach egipskich powstało w stylu najczęściej doryckim czy jońskim. Najwięcej można było ich znaleźć w Aleksandrii całej zmodyfikowanej przez Macedończyków czyli w zasadzie Greków – pamiętamy jak Aleksander wypędził z tych terenów Paersów…
To by było chyba wystarczające wyjaśnienie Twojej zagadki… No chyba, że chodzi o jakiś konkretny element – budowla, architekt, legenda, wierzenie, które znane Tobie łączy kolumnę dorycką z Egiptem. Tak więc chętnie to usłyszę.

O ! I Sturmovik był pierwszy... Za długo szukania i pisania z mojej strony ;-)

Pozdrawiam

Post zmieniony (04-11-17 16:13)

Rzeczywiście, chcąc zadać pytanie jednym zdaniem, uczyniłem je zbyt szerokim.
Gdyby chodziło tylko o efekty optyczne, to kolumna dorycka nie rozszerzałaby się w górę, by potem dopiero zacząć się zwężać. Wrażeniami optycznymi klasyczni Dorowie się mało przejmowali - stąd kłopot z optyką ostatniego tryglifu, różnie rozwiązywany w późniejszych stuleciach.
Właściwa odpowiedź nie padła, bo kierując się tylko inżynierią, paść nie mogła. Pora włączyć myślenie przyczynowo-skutkowe w procesie historycznym. Archeolodzy dawno już to zrobili.

Teraz jako podpowiedź zacytuję całkowicie błędną odpowiedź Lukee: "Dalej idąc tym tropem można uznać, że spoiwem z zagadki może być kamień, jako budulec." No właśnie. Gdyby o kamień chodziło, dałbym dowolną kolumnę, a nie tylko tę konkretną!

To może jako dodatek:
cyt za Wikipedią odnośnie Średniego Państwa Egipskiego:
"Inne charakterystyczne cechy architektury tego okresu to budowa miast o regularnej siatce ulic oraz wprowadzenie nowego typu kolumn w budownictwie sakralnym, o głowicach stylizowanych na kształt otwartych lub zamkniętych pąków papirusu, a także tzw. kolumny prodoryckie, czyli takie, których trzony nie naśladują elementów roślinnych. Pierwsze kolumny tego typu zastosowano co prawda przy budowie piramidy Dżesera, jako kolumny kanelurowane, ale do szerszego zastosowania doszło dopiero w tym okresie"

??

Albo taki tok myślenia:
Styl Dorycki był tak jakby naśladownictwem techniki budowy z drewna... Kolumny egipskie naśladowały pnie palm...

Chyba, że chodzi o kanelurowanie jako element łączący albo malowanie wzorów roślinnych czy geometrycznych na kapitelach?

Post zmieniony (04-11-17 20:22)

Chyba, że osobnym tropem będzie osoba Champolliona? On to podczas badań grobowców skalnych w Egipcie znalezione kolumny wieloboczne ozdabiające sale nazwał je protodoryckimi sądząc błędnie, że mają jakiś związek z kolumnami doryckimi...

A swoją drogą czy odpowiedź na pierwszą część pytania została przez Ciebie definitywnie zanegowana? W takim razie nie chodziło Tobie o jedyne wytłumaczenie jakie znalazłem w posiadanej przeze mnie literaturze (oraz Wikipedii) istnienia entasis? Niestety do innych wyjaśnień się nie dokopałem.

Ostatnim już tropem jeżeli chodzi o wybrzuszenie pozostaje mi tylko teoria o pochodzeniu kolumn doryckich od egipskich kolumn rzeźbionych na kształt związanych słupów papirusu... Taki słup był w środkowej części wybrzuszony a spowodowane to było przez związanie w jego górnej i dolnej części.

To by było na tyle.

Pozdrawiam

Lukee, w nagrodę za wytrwałość zgarniasz talon na zagadkę.
Cały numer polegał na tym, że architektura klasyczna generalnie naśladuje budownictwo drewniane, ale... W odróżnieniu od wysp jońskich i sąsiadującego wybrzeża, Dorowie mieli słaby dostęp do dobrego drewna na budulec. Wobec tego ich kolumny bardziej przypominają związane pęki faszyny (powszechnie dostępnej) i tak tłumaczy się też owo charakterystyczne zgrubienie w jednej trzeciej. Egipcjanie też mieli problem z dobrym drewnem, a ich kapitele wyraźnie pokazują, na jakich roślinach się wzorowano.

No a teraz Ty się męcz z zadawaniem.

Oooo Panie!
To była w takim razie zgadka w stylu Hobbita... ;-)
Zgadnij co mam w kieszeni? :-)
Jak widać z powyższych dużo odpowiedzi mogło pasować. Cóż Twoja rzeczywiście ma wyraźny sens chociaż trop z Champollionem wydawał mi się najciekawszy...

Pozwólcie zatem, że do swojej zagadki troszkę sie przygotuję.

W takim razie zagadka obrazkowa:
Proszę podać o jakie miejsce chodzi oraz podać przyczynę jego upadku.

; ;

Fort Pulaski na wyspie Cockspur; zdobyty wskutek zastosowania przez unionistów dział gwintowanych o niespotykanej dotąd skuteczności, które skutecznie dziurawiły ceglane ściany fortu.

--

Post zmieniony (05-11-17 14:49)